Bộ lưu điện (UPS – Uninterruptible Power Supply) là thiết bị đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ thiết bị điện tử như máy tính, server, modem, camera, thiết bị mạng… khỏi sự cố mất điện đột ngột, sụt áp hay điện chập chờn. Tuy nhiên, sau thời gian dài sử dụng, UPS cũng dễ phát sinh lỗi khiến khả năng lưu điện giảm sút hoặc không còn hoạt động ổn định.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết 10 lỗi thường gặp ở bộ lưu điện, phân tích nguyên nhân chi tiết và hướng dẫn cách khắc phục hiệu quả ngay tại nhà, từ đó tiết kiệm chi phí sửa chữa và kéo dài tuổi thọ UPS.

1. Bộ lưu điện không lên nguồn

Dấu hiệu nhận biết

• Nhấn nút Power nhưng UPS không khởi động
• Không có đèn báo, không phát ra tiếng bíp
• Thiết bị hoàn toàn “chết nguồn”

Nguyên nhân phổ biến

• Dây nguồn bị lỏng, đứt ngầm
• Ổ cắm điện không có điện
• Cầu chì bên trong UPS bị đứt
• Bo mạch nguồn bị hỏng

Cách khắc phục tại nhà

• Kiểm tra và cắm chặt lại dây nguồn
• Thử cắm sang ổ điện khác đang hoạt động
• Kiểm tra cầu chì và thay đúng thông số (nếu có kinh nghiệm)
• Ngắt điện UPS khoảng 10–15 phút rồi thử bật lại

👉 Nếu UPS vẫn không lên nguồn, rất có thể bo nguồn đã hỏng, bạn nên liên hệ trung tâm sửa chữa chuyên nghiệp.

2. UPS có điện nhưng không lưu điện khi mất điện

Dấu hiệu

• Khi cúp điện, thiết bị kết nối tắt ngay
• UPS không duy trì được nguồn dự phòng

Nguyên nhân

• Ắc quy bị chai hoặc hỏng hoàn toàn
• Ắc quy đấu sai cực
• Mạch chuyển đổi hoặc mạch sạc lỗi

Cách khắc phục

• Kiểm tra tuổi thọ ắc quy (thường 2–3 năm cần thay mới)
• Đấu lại đúng cực âm (–) và dương (+)
• Thay ắc quy mới đúng điện áp và dung lượng theo khuyến nghị của hãng

3. Thời gian lưu điện ngắn hơn bình thường

Dấu hiệu

• UPS chỉ duy trì điện vài chục giây hoặc vài phút
• Thời gian lưu điện giảm rõ rệt so với lúc mới mua

Nguyên nhân

• Ắc quy đã xuống cấp
• UPS hoạt động trong tình trạng quá tải
• Pin chưa được sạc đầy

Cách khắc phục

• Thay ắc quy mới nếu đã sử dụng lâu
• Giảm số lượng thiết bị kết nối vào UPS
• Để UPS sạc đầy liên tục 6–8 tiếng trước khi sử dụng

4. Bộ lưu điện kêu bíp liên tục

Dấu hiệu

• UPS phát tiếng bíp dồn dập, không ngừng
• Âm thanh cảnh báo lớn, gây khó chịu

Nguyên nhân

• UPS đang chạy bằng pin do mất điện
• UPS báo quá tải
• Pin yếu hoặc sắp hỏng

Cách khắc phục

• Kiểm tra lại nguồn điện đầu vào
• Rút bớt thiết bị đang kết nối
• Kiểm tra và thay ắc quy nếu cần thiết

5. UPS thường xuyên báo quá tải và tự ngắt

Dấu hiệu

• UPS tự tắt khi kết nối nhiều thiết bị
• Đèn hoặc màn hình hiển thị cảnh báo overload

Nguyên nhân

• Tổng công suất thiết bị vượt quá khả năng UPS
• Cắm nhầm thiết bị tiêu thụ điện lớn (máy in, máy sưởi…)

Cách khắc phục

• Chỉ cắm các thiết bị quan trọng như PC, modem, router
• Kiểm tra công suất UPS trước khi sử dụng
• Không dùng UPS cho thiết bị công suất cao

6. Bộ lưu điện không sạc pin

Dấu hiệu

• Cắm điện lâu nhưng pin không đầy
• UPS chỉ hoạt động khi có điện lưới

Nguyên nhân

• Mạch sạc bị hỏng
• Ắc quy đã hư
• Điện áp đầu vào không ổn định

Cách khắc phục

• Kiểm tra và thay ắc quy mới
• Dùng ổn áp nếu nguồn điện chập chờn
• Nếu pin tốt nhưng không sạc → cần sửa mạch sạc

7. UPS nóng bất thường khi hoạt động

Dấu hiệu

• Vỏ UPS nóng hơn bình thường
• Có mùi khét nhẹ hoặc hơi nóng tỏa ra

Nguyên nhân

• UPS hoạt động liên tục trong thời gian dài
• Quá tải
• Lỗ tản nhiệt bị bụi bẩn che kín

Cách khắc phục

• Đặt UPS ở nơi khô ráo, thoáng mát
• Vệ sinh khe tản nhiệt định kỳ
• Giảm tải thiết bị kết nối
• Ngắt điện ngay nếu có mùi khét nặng

8. Bộ lưu điện không nhận điện lưới

Dấu hiệu

• Có điện nhưng UPS không sạc
• UPS luôn chạy ở chế độ pin

Nguyên nhân

• Dây nguồn hỏng
• Relay hoặc mạch đầu vào gặp sự cố
• Điện lưới quá yếu hoặc không ổn định

Cách khắc phục

• Thay dây nguồn khác để thử
• Kiểm tra lại nguồn điện đầu vào
• Trường hợp lỗi bo mạch → cần kỹ thuật viên xử lý

9. UPS bị rò điện, mất an toàn khi sử dụng

Dấu hiệu

• Chạm vào vỏ thấy tê tay
• Có tiếng xẹt điện nhỏ khi cắm điện

Nguyên nhân

• Không nối đất
• Linh kiện cách điện bị xuống cấp
• UPS đặt ở nơi ẩm ướt

Cách khắc phục

• Ngắt điện ngay lập tức
• Đặt UPS ở nơi khô ráo
• Kiểm tra dây tiếp đất
• Không tiếp tục sử dụng nếu có dấu hiệu mất an toàn

10. Bộ lưu điện nhanh hỏng, tuổi thọ thấp

Nguyên nhân chính

• Sử dụng UPS quá công suất
• Không thay ắc quy định kỳ
• Đặt UPS trong môi trường nóng ẩm

Cách phòng tránh hiệu quả

• Chọn UPS có công suất cao hơn nhu cầu thực tế 20–30%
• Thay ắc quy đúng thời hạn
• Vệ sinh UPS định kỳ 6–12 tháng/lần
• Không để UPS hoạt động quá tải trong thời gian dài

Kết luận

Việc nắm rõ các lỗi thường gặp ở bộ lưu điện và cách khắc phục sẽ giúp bạn:

• Chủ động xử lý sự cố tại nhà
• Giảm thiểu chi phí sửa chữa
• Đảm bảo an toàn cho thiết bị điện tử
• Kéo dài tuổi thọ UPS và ắc quy

Trong trường hợp UPS gặp lỗi liên quan đến bo mạch, rò điện hoặc có dấu hiệu cháy nổ, bạn không nên tự sửa mà hãy liên hệ đơn vị sửa chữa chuyên nghiệp để đảm bảo an toàn.